Ocena stanu odżywienia: badania, które warto zrobić

BIKA_74_63.jpg

Jednym z czynników warunkujących zdrowie jest stan odżywienia wynikający ze zwyczajowego spożycia żywności i możliwości wykorzystania składników odżywczych w organizmie. Nadmiar lub niedobór energii i składników pokarmowych powoduje zaburzenia stanu odżywienia. Niedożywienie prowadzi m.in. do zaburzeń metabolicznych i fizjologicznych, w tym zmniejszonej czynności narządów i tkanek oraz utraty masy ciała. W ocenie stanu odżywienia pomagają opisane poniżej badania.

3. Badania biochemiczne

Ich celem jest wykrywanie zmniejszenia rezerw składników odżywczych lub ich niedoborów (ewentualnie nadmiarów) w tkankach. W oparciu o badania krwi można oznaczyć wskaźniki:

  • stanu odżywienia białkowego (np. białko całkowite, albuminy, transferryna),
  • stanu odżywienia witaminowego (np. witaminy z grupy B, C, D),
  • stanu odżywienia w składniki mineralne (np. wapń, fosfor, magnez, potas, sód, chlor),
  • gospodarki lipidowej organizmu (triglicerydy, cholesterol całkowity, HDL, LDL).

4. Ocena sposobu żywienia

Istotną częścią ewaluacji wartości odżywczej diety jest ocena spożycia żywności i płynów dostarczająca informacji o ilości pożywienia i jakości potraw, zmianach apetytu, alergiach i nietolerancjach pokarmowych oraz błędach żywieniowych w czasie lub po chorobie. Wyniki porównuje się z zaleceniami i normami żywieniowymi, aby ustalić potrzebne zmiany w diecie, służące leczeniu zaburzeń i chorób związanych z żywieniem (np. niedożywienie, otyłość, cukrzyca, hiperlipidemia, choroby układu krążenia, niektóre nowotwory). Do najczęściej stosowanych metod oceny sposobu żywienia należą:

Kwestionariusz częstości spożycia produktów spożywczych i potraw

Wypełnienie kwestionariusza dostarcza informacji, z jaką częstością (np. raz dziennie, 1–3 razy w tygodniu itd.) pacjent spożywa produkty z różnych grup. Ustalenie częstości konsumpcji poszczególnych produktów pozwala na wskazanie najczęstszych błędów żywieniowych, a następnie poprawę jakości zwyczajowej (codziennej) diety w oparciu o aktualne zalecenia Instytutu Żywności i Żywienia.

Monitoring żywieniowy

Celem tej metody jest sprawdzenie, czy pacjent dostarcza w diecie właściwą ilość energii, makroskładników (białko, tłuszcze, węglowodany) oraz mikroskładników (witaminy, składniki mineralne) w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Podczas wywiadu żywieniowego zostaje poproszony o dokładne zanotowanie w dzienniku żywieniowym wszystkich spożytych produktów, potraw i napojów w okresie np. trzech dni. Następnie dietetyk wprowadza uzyskane dane do programu żywieniowego, analizuje i ocenia dietę. W zależności od założonego celu (redukcja, utrzymanie lub przyrost masy ciała) wskaże zmiany, które należy wprowadzić w codziennym menu.

Drukuj

Zobacz również

Archiwum