Niniejszy artykuł stanowi przedruk rozdziału 3. z podręcznika „Zeszyty Apteczne: Leki i karmienie piersią”, który ukazał się nakładem Wydawnictwa opieka.farm.

Przenikanie substancji leczniczej do mleka matki

Przyjmuje się, że wszystkie leki w jakimś stopniu przenikają do mleka matki, jednak w wielu przypadkach stężenie substancji leczniczej w pokarmie jest zbyt niskie, aby wpłynąć na dziecko w istotny sposób. O tym, jak duża część konkretnej substancji przedostaje się z krwi matki do mleka, decydują różne czynniki. Możemy się spodziewać, że lek jest obecny w mleku, jeśli:

  •  osiąga wysokie stężenie w osoczu matki wraz ze wzrostem stężenia substancji leczniczej we krwi wzrasta jego stężenie w mleku,
  •  w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza – leki mogą znajdować się w krwiobiegu matki w dwóch postaciach: związane z białkami lub w formie wolnej, tylko frakcja niezwiązana może przenikać do pokarmu kobiecego,
  •  dobrze rozpuszcza się w tłuszczach substancje lipofilowe znacznie łatwiej przenikają do kobiecego mleka; przydatną wskazówką jest powinowactwo do OUN - jeśli lek łatwo pokonuje barierę krew-mózg, możemy się spodziewać jego obecności w pokarmie,
  •  ma niską masę cząsteczkową najłatwiej przenikają do mleka cząsteczki o masie mniejszej niż 200 daltonów (Da), jeśli natomiast masa cząsteczkowa substokancji jest wyższa niż 800 Da, ryzyko, że lek przedostanie się do pokarmu, jest niewielkie.

Sama obecność substancji leczniczej w mleku nie musi być problemem

O tym, czy lek obecny w mleku wpływa na organizm dziecka, decydują różne parametry farmakokinetyczne. Najważniejszy z nich to biodostępność, czyli procent dawki przyjętej przez dziecko, który dostaje się do krwiobiegu.

Wiele leków jest rozkładanych już w przewodzie pokarmowym przez enzymy proteolityczne lub kwasy obecne w żołądku. Przykładem jest omeprazol, który po przyjęciu z pokarmem podczas karmienia piersią jest rozkładany w żołądku dziecka. Przed rozpadem w żołądku matki substancję leczniczą chroni kapsułka dojelitowa.

Niektóre substancje lecznicze są słabo absorbowane z przewodu pokarmowego i nie przenikają do krwiobiegu dziecka.

Efekt pierwszego przejścia może sprawić, że w wyniku metabolizmu wątrobowego do krwiobiegu dziecka dostaje się tylko część przyjętej przez nie dawki.

Wskazówka praktyczna:

Niektóre substancje pomimo niskiej biodostępności mogą wywoływać miejscowe działanie w przewodzie pokarmowym, powodując u dziecka biegunkę, zaparcia, a także rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego.

Wskazówki dla farmaceuty

Istnieją uniwersalne wskazówki dla farmaceutów, które warto sobie przyswoić.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę

Zobacz również

Tekst otwarty nr 77/2019

Półpasiec

Półpasiec to choroba zakaźna wywołana przez wirusa Varicella zoster. Do jej rozwoju dochodzi poprzez uaktywnienie utajonego zakażenia i powstanie zmian zapalnych. Pierwotnie zakażenie tym wirusem powoduje ospę wietrzną. Półpasiec może wystąpić u wszystkich osób, które przebyły ospę, bez względu na to, czy jej przebieg był łagodny, czy ciężki. Półpasiec jest zaraźliwy – po kontakcie z chorym można zachorować na ospę wietrzną.

Czytaj więcej

Leksykon badań: Test obciążeniowy glukozą

BIKA_77_46.jpg

Praca farmaceuty jest specyficzna. Musi on być przygotowany na pytania pacjentów, które dotyczą bardzo szerokiego zakresu tematów okołomedycznych. Często dopytują oni, w jaki sposób wykonać dane badanie analityczne oraz jak interpretować jego wyniki. W tekście opisane zostały wszelkie aspekty związane z przeprowadzeniem testu obciążeniowego glukozą. Informacje w nim zawarte z pewnością będą pomocne dla farmaceutów, gdy przyjdzie im się zmierzyć z odpowiedzią na trudne pytania pacjentów.

Czytaj więcej

Antyoksydanty i adaptogeny w walce z chorobami cywilizacyjnymi

BIKA_77_40.jpg

Choroby cywilizacyjne to prawdziwa zmora krajów wysoko rozwiniętych, jak i tych szybko rozwijających się. Z definicji to globalnie występujące schorzenia, których pojawienie się i rozprzestrzenianie ma związek z rozwojem i postępem cywilizacji. Czynnikami zwiększającymi prawdopodobieństwo ich występowania są: nieprawidłowa dieta, brak aktywności fizycznej, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, zażywanie narkotyków, życie w pośpiechu, w stresie i w zanieczyszczonym środowisku, a także czynniki genetyczne.

Czytaj więcej

Numer bieżący

Przejdź do

Partnerzy

Reklama