Niniejszy artykuł stanowi przedruk rozdziału 3. z podręcznika „Zeszyty Apteczne: Leki i karmienie piersią”, który ukazał się nakładem Wydawnictwa opieka.farm.

Przenikanie substancji leczniczej do mleka matki

Przyjmuje się, że wszystkie leki w jakimś stopniu przenikają do mleka matki, jednak w wielu przypadkach stężenie substancji leczniczej w pokarmie jest zbyt niskie, aby wpłynąć na dziecko w istotny sposób. O tym, jak duża część konkretnej substancji przedostaje się z krwi matki do mleka, decydują różne czynniki. Możemy się spodziewać, że lek jest obecny w mleku, jeśli:

  •  osiąga wysokie stężenie w osoczu matki wraz ze wzrostem stężenia substancji leczniczej we krwi wzrasta jego stężenie w mleku,
  •  w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza – leki mogą znajdować się w krwiobiegu matki w dwóch postaciach: związane z białkami lub w formie wolnej, tylko frakcja niezwiązana może przenikać do pokarmu kobiecego,
  •  dobrze rozpuszcza się w tłuszczach substancje lipofilowe znacznie łatwiej przenikają do kobiecego mleka; przydatną wskazówką jest powinowactwo do OUN - jeśli lek łatwo pokonuje barierę krew-mózg, możemy się spodziewać jego obecności w pokarmie,
  •  ma niską masę cząsteczkową najłatwiej przenikają do mleka cząsteczki o masie mniejszej niż 200 daltonów (Da), jeśli natomiast masa cząsteczkowa substokancji jest wyższa niż 800 Da, ryzyko, że lek przedostanie się do pokarmu, jest niewielkie.

Sama obecność substancji leczniczej w mleku nie musi być problemem

O tym, czy lek obecny w mleku wpływa na organizm dziecka, decydują różne parametry farmakokinetyczne. Najważniejszy z nich to biodostępność, czyli procent dawki przyjętej przez dziecko, który dostaje się do krwiobiegu.

Wiele leków jest rozkładanych już w przewodzie pokarmowym przez enzymy proteolityczne lub kwasy obecne w żołądku. Przykładem jest omeprazol, który po przyjęciu z pokarmem podczas karmienia piersią jest rozkładany w żołądku dziecka. Przed rozpadem w żołądku matki substancję leczniczą chroni kapsułka dojelitowa.

Niektóre substancje lecznicze są słabo absorbowane z przewodu pokarmowego i nie przenikają do krwiobiegu dziecka.

Efekt pierwszego przejścia może sprawić, że w wyniku metabolizmu wątrobowego do krwiobiegu dziecka dostaje się tylko część przyjętej przez nie dawki.

Wskazówka praktyczna:

Niektóre substancje pomimo niskiej biodostępności mogą wywoływać miejscowe działanie w przewodzie pokarmowym, powodując u dziecka biegunkę, zaparcia, a także rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego.

Wskazówki dla farmaceuty

Istnieją uniwersalne wskazówki dla farmaceutów, które warto sobie przyswoić.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę

Zobacz również

Postępowanie w sytuacji podejrzenia u siebie wirusowej choroby zakaźnej

Chorobę zakaźną wywołują biologiczne czynniki chorobotwórcze, tj. bakterie, wirusy, grzyby, pierwotniaki oraz substancje biologicznie czynne przez nie produkowane, czyli toksyny. Mają charakter zaraźliwy, tzn. mogą przenosić się z osoby chorej na zdrową.

Czytaj więcej

Badania profilaktyczne ‑ edukacja pacjentów w ramach opieki farmaceutycznej

BIKA_82_53.jpg

Temat badań profilaktycznych jest od zawsze żywo dyskutowany – czy to w aspekcie ekonomicznym, w zakresie budżetu i finansowania, czy też pod kątem dostępności metod lub też przewagi prewencji nad leczeniem. Ale równie istotna jest wiedza o tym, j akie badania należy wykonać z uwagi na wiek, płeć i obciążenia genetyczne oraz jak przekonać do ich zrobienia niezdecydowanych. Tu dużą rolę mogą odegrać farmaceuci.

Czytaj więcej

Leksykon badań. Diagnostyka endometriozy

BIKA_82_48.jpg

Endometrioza, choć odkryta ponad sto lat temu, wciąż pozostaje jedną z bardziej enigmatycznych chorób. Stanowi też swoisty paradoks, bo choć wiadomo, jak ją zdefiniować, to nadal nie sposób ustalić dokładnych przyczyn jej występowania. Co więcej, mimo znanych metod diagnostycznych, prawidłowe rozpoznanie stawiane bywa bardzo późno, a dotyka coraz więcej pacjentek. Dlaczego tak się dzieje?

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama