Rosnąca w zatrważającym tempie zapadalność na rozmaite typy nowotworów stawia farmaceutę przed koniecznością pogłębienia wiedzy w zakresie tej gałęzi opieki farmaceutycznej. Farmakoterapia onkologiczna to pojęcie bardzo złożone, ale to właśnie terapia bólu jest przedmiotem szczególnej wagi, bowiem ból niemal zawsze towarzyszy pacjentowi w trakcie całej choroby lub któregoś z jej stadiów.

Krajowy Rejestr Nowotworów podaje, że w 2016 r. liczba odnotowanych nowych przypadków zachorowań na raka (bez rozgraniczenia na rodzaje) wyniosła aż 164 160 (sic!). To ogromna rzesza pacjentów. Niestety, średnio aż u 50% z nich rozwojowi nowotworu towarzyszy ból, natomiast w zaawansowanym stadium choroby skarży się na niego ponad 75% chorych. Warto tu podkreślić, że ból u pacjentów onkologicznych jest różnorodny, podobnie jak warunkujące go mechanizmy.

Ze względu na etiologię rozróżniamy ból powodowany samym procesem nowotworowym, ból powstały w wyniku leczenia przeciwnowotworowego, ból spowodowany wyniszczeniem przez raka oraz ból z niezwiązany nowotworem (współistniejący). Każdy może mieć charakter ostry lub przewlekły. Z kolei zależnie od mechanizmu powstawania klasyfikuje się bóle receptorowe (spowodowane drażnieniem zakończeń nerwowych – somatyczne i trzewne) oraz neuropatyczne (związane z dysfunkcją lub uszkodzeniem struktur nerwowych). Nowotwór generuje ból, rozrastając się w narządach mających torebkę lub w naczyniach, powodując ich zamknięcie, ale może też generować martwicę narządów litych (jak w przypadku trzustki) lub też naciekać nerwy obwodowe, tkanki miękkie, struktury kostne lub błony surowicze. Co gorsza, lokalizacje mogą się nakładać – w zaawansowanych stadiach ból u 1/3 pacjentów dotyczy jednej lokalizacji, u kolejnych 33% osób – dwóch lokalizacji, a u pozostałych – trzech lub więcej miejsc. Farmakoterapia jest podstawową metodą leczenia bólu w onkologii. Choć to oczywiście lekarz decyduje o ścieżce terapii i jej modyfikacjach, to rola farmaceuty również jest znacząca. Pacjenci onkologiczni oczekują od aptekarza pogłębionej informacji. To po naszej – farmaceutów – stronie pozostaje pokierowanie osób dotkniętych takim bólem po meandrach schematów lekowych, doboru dawek, działań niepożądanych, przeciwwskazań czy interakcji.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Ulubione Drukuj

Zobacz również

Leksykon badań. Biopsja

BIKA_79_47.jpg

Biopsja to inwazyjne badanie diagnostyczne, polegające na pobraniu materiału biologicznego (bioptatu) z tkanek, co do których istnieje podejrzenie procesu chorobowego. Uzyskany bioptat poddaje się następnie ocenie mikroskopowej, aby zweryfikować, czy i jaki proces chorobowy może być rozpoznany. Choć mogłoby się wydawać, że współczesna diagnostyka medyczna bazuje na nowoczesnych, mało inwazyjnych lub nieinwazyjnych metodach, to jednak biopsja – znana już od połowy XIX w. – nadal pozostaje powszechna i przydatna w wielu dziedzinach medycyny, ale stale jest udoskonalana.

Czytaj więcej

Dietoterapia nadciśnienia tętniczego

BIKA_79_42.jpg

Na każdym etapie leczenia nadciśnienia tętniczego obok zażywania odpowiednio dobranych dawek leków, należy stosować się do zaleceń niefarmakologicznych, w których podstawowym schematem postępowania jest zachowanie odpowiedniej diety, zaprzestanie palenia tytoniu i zwiększenie aktywności fizycznej.

Czytaj więcej
Tekst otwarty nr 78/2019

Jak radzić sobie z problemem lekowym u pacjenta geriatrycznego?

bika_78_58.jpg

Opieka farmaceutyczna już z definicji brzmi jak nie lada wyzwanie. Jeśli zaś dotyczy pacjenta w wieku podeszłym, sprawa staje się jeszcze bardziej skomplikowana. Wynika to z mnogości problemów lekowych potencjalnie towarzyszących farmakoterapii w tej grupie wiekowej, jak i samej specyfiki pacjenta geriatrycznego. Rolą farmaceuty jest nie tylko trafne zidentyfikowanie tych problemów, lecz także ich skuteczne rozwiązywanie poprzez doradztwo oraz przeciwdziałanie kolejnym takim niepożądanym zjawiskom w przyszłości.

Czytaj więcej

Numer bieżący

Przejdź do

Partnerzy

Reklama