Rosnąca w zatrważającym tempie zapadalność na rozmaite typy nowotworów stawia farmaceutę przed koniecznością pogłębienia wiedzy w zakresie tej gałęzi opieki farmaceutycznej. Farmakoterapia onkologiczna to pojęcie bardzo złożone, ale to właśnie terapia bólu jest przedmiotem szczególnej wagi, bowiem ból niemal zawsze towarzyszy pacjentowi w trakcie całej choroby lub któregoś z jej stadiów.

Krajowy Rejestr Nowotworów podaje, że w 2016 r. liczba odnotowanych nowych przypadków zachorowań na raka (bez rozgraniczenia na rodzaje) wyniosła aż 164 160 (sic!). To ogromna rzesza pacjentów. Niestety, średnio aż u 50% z nich rozwojowi nowotworu towarzyszy ból, natomiast w zaawansowanym stadium choroby skarży się na niego ponad 75% chorych. Warto tu podkreślić, że ból u pacjentów onkologicznych jest różnorodny, podobnie jak warunkujące go mechanizmy.

Ze względu na etiologię rozróżniamy ból powodowany samym procesem nowotworowym, ból powstały w wyniku leczenia przeciwnowotworowego, ból spowodowany wyniszczeniem przez raka oraz ból z niezwiązany nowotworem (współistniejący). Każdy może mieć charakter ostry lub przewlekły. Z kolei zależnie od mechanizmu powstawania klasyfikuje się bóle receptorowe (spowodowane drażnieniem zakończeń nerwowych – somatyczne i trzewne) oraz neuropatyczne (związane z dysfunkcją lub uszkodzeniem struktur nerwowych). Nowotwór generuje ból, rozrastając się w narządach mających torebkę lub w naczyniach, powodując ich zamknięcie, ale może też generować martwicę narządów litych (jak w przypadku trzustki) lub też naciekać nerwy obwodowe, tkanki miękkie, struktury kostne lub błony surowicze. Co gorsza, lokalizacje mogą się nakładać – w zaawansowanych stadiach ból u 1/3 pacjentów dotyczy jednej lokalizacji, u kolejnych 33% osób – dwóch lokalizacji, a u pozostałych – trzech lub więcej miejsc. Farmakoterapia jest podstawową metodą leczenia bólu w onkologii. Choć to oczywiście lekarz decyduje o ścieżce terapii i jej modyfikacjach, to rola farmaceuty również jest znacząca. Pacjenci onkologiczni oczekują od aptekarza pogłębionej informacji. To po naszej – farmaceutów – stronie pozostaje pokierowanie osób dotkniętych takim bólem po meandrach schematów lekowych, doboru dawek, działań niepożądanych, przeciwwskazań czy interakcji.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Ulubione Drukuj

Zobacz również

Postępowanie w sytuacji podejrzenia u siebie wirusowej choroby zakaźnej

Chorobę zakaźną wywołują biologiczne czynniki chorobotwórcze, tj. bakterie, wirusy, grzyby, pierwotniaki oraz substancje biologicznie czynne przez nie produkowane, czyli toksyny. Mają charakter zaraźliwy, tzn. mogą przenosić się z osoby chorej na zdrową.

Czytaj więcej

Badania profilaktyczne ‑ edukacja pacjentów w ramach opieki farmaceutycznej

BIKA_82_53.jpg

Temat badań profilaktycznych jest od zawsze żywo dyskutowany – czy to w aspekcie ekonomicznym, w zakresie budżetu i finansowania, czy też pod kątem dostępności metod lub też przewagi prewencji nad leczeniem. Ale równie istotna jest wiedza o tym, j akie badania należy wykonać z uwagi na wiek, płeć i obciążenia genetyczne oraz jak przekonać do ich zrobienia niezdecydowanych. Tu dużą rolę mogą odegrać farmaceuci.

Czytaj więcej

Leksykon badań. Diagnostyka endometriozy

BIKA_82_48.jpg

Endometrioza, choć odkryta ponad sto lat temu, wciąż pozostaje jedną z bardziej enigmatycznych chorób. Stanowi też swoisty paradoks, bo choć wiadomo, jak ją zdefiniować, to nadal nie sposób ustalić dokładnych przyczyn jej występowania. Co więcej, mimo znanych metod diagnostycznych, prawidłowe rozpoznanie stawiane bywa bardzo późno, a dotyka coraz więcej pacjentek. Dlaczego tak się dzieje?

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama