Ocena powikłań po przebytej infekcji wirusem SARS-CoV-2, a tym samym kompleksowa opieka nad rekonwalescentem, jest i będzie jednym z większych wyzwań dla współczesnej medycyny.

Opieka nad pacjentem po COVID-19

Skala pandemii koronawirusa i jego zmienność – związana z kolejnymi mutacjami – znacząco utrudniają, po pierwsze interpretację danych, a po drugie samą diagnozę następstw chorobowych. Nadal jest to sfera wielce spekulatywna, ale ogromnie ważne jest, również dla farmaceuty–praktyka, usystematyzowanie już dostępnej wiedzy.

Trudności w postępowaniu z pacjentem pocovidowym

Fakt, że ocena powikłań i schemat postępowania z pacjentem pocovidowym często mają charakter teoretyczny, wynika w dużej mierze z tego, że historia zbioru wiarygodnych danych medycyny opartej na faktach (evidence based medicine, EBM) dzieje się tu i teraz. Jak dotąd nie ma jeszcze (ani w Polsce, ani na świecie) ściśle doprecyzowanych wytycznych, jak postępować z ozdrowieńcami. Roczne obserwacje pierwszych pacjentów z Włoch mają zostać uzyskane pod koniec tego kwartału. Szacuje się, że polskich statystyk można spodziewać się pod koniec 2021 r. Do tego czasu możliwa jest interpretacja i ostrożna ekstrapolacja wyników z innych krajów.

Screening postcovidowy

Screening postcovidowy to ocena powikłań po przebytym zakażeniu wirusem SARS-CoV-2. Liczba możliwych powikłań aktualizuje się na oczach medyków. Obecnie wiadomo na pewno, że ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji (ze zgonem włącznie) występuje u osób z chorobami współistniejącymi (cukrzyca, astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc – POChP, schorzenia kardiologiczne). Cały czas trwają ustalenia, kto w pierwszej kolejności powinien zająć się ozdrowieńcem – pulmonolog, internista, a może zakaźnik? Optymalnym rozwiązaniem jest współpraca między specjalistami oraz interdyscyplinarność i indywidualne podejście do każdego przypadku.

Wciąż też brakuje określonych standardów postępowania. W zależności od okresu, który upłynął od zachorowania i od czasu trwania choroby, następstwa, jakie niesie ze sobą infekcja SARS-CoV-2, podzielić można na zespoły post-COVID i long-COVID. Nomenklatury tej można używać w odniesieniu do zaburzeń sfer kardiologicznej, pulmonologicznej, neurologicznej i każdej innej. Trzeba jednak pamiętać, że czasami niemożliwe jest ustalenie, jakie tło powikłań ma dominujący charakter. U ozdrowieńców z mikrozatorowością płucną nie sposób zweryfikować, czy powikłania poinfekcyjne są konsekwencją uszkodzeń ze strony układu krążenia, czy też ze strony płuc, a może obu. W styczniu tego roku w Wielkiej Brytanii ukazały się wytyczne National Institute for Health and Care Excellence (NICE) dotyczące przedłużającego się zachorowania na COVID-19 i zespołu pocovidowego, czyli podostrej i przewlekłej postaci choroby. O ile przedłużający się COVID-19 daje symptomy w okresie 4–12 tygodni od początku zachorowania, o tyle zespół pocovidowy manifestuje się po czasie powyżej 12 tygodni od momentu zachorowania. Dokument jest na bieżąco aktualizowany i uwzględnia aktualny stan wiedzy. Należy też liczyć się z tym, że zarówno w gabinecie lekarza POZ, jak i w aptece zacznie się pojawiać coraz więcej pacjentów mających różne objawy i szukających pomocy. W tabeli zostały zebrane możliwe powikłania po przebytej infekcji SARS-CoV-2.

Pozostałe 73% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu
Ulubione Drukuj

Zobacz również

Łysienie u kobiet i u mężczyzn – skuteczna terapia

Wypadanie włosów jest procesem fizjologicznym. Obejmuje 70–100 włosów dziennie. Diagnozuje się je, gdy ubytek sięga powyżej 100 włosów dziennie, jest długotrwały, nadmierny i z widoczną redukcją gęstości o około 30%.

Czytaj więcej

Szczepienia przeciw COVID‑19

21 grudnia 2020 r. Komisja Europejska dopuściła na rynek unijny szczepionkę przeciw koronawirusowi opracowaną przez Pfizer/BioNTech. Pierwsze szczepienia w Polsce odbyły się 27 grudnia 2020 r., a już dzień później rozpoczęła się ogólna dystrybucja.

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama