Cukrzyca: leki zakazane

BIKA_75_39.jpg

Cukrzyca należy do chorób, które w ostatnich latach mają największy wzrost liczby zachorowań. Obecnie Światowa Federacja Cukrzycy odnotowuje 382 mln pacjentów diabetologicznych, podczas gdy jeszcze 30 lat temu było ich jedynie 30 mln. Śmiało można powiedzieć, że jest to jedna z najgroźniejszych chorób cywilizacyjnych. Problem stanowią nie tylko nowe zachorowania, lecz także poszerzające się powikłania u leczonych latami diabetyków. Rosną koszty leków, terapii i rehabilitacji, zatem jest to zjawisko rozpatrywane nie tylko pod kątem medycznym, ale i społecznym.

Cukrzyca to choroba metaboliczna o różnorakiej i złożonej etiologii. Charakteryzuje się przewlekłą hiperglikemią z zaburzonym metabolizmem węglowodanów, białek i tłuszczów, wskutek upośledzonego działania lub wydzielania insuliny. W miarę rozwoju choroby pojawiają się przewlekłe dysfunkcje, uszkodzenia i niewydolność wielu narządów. Objawy cukrzycy są uciążliwe. Hiperglikemia prowadzi m.in. do wzmożonego pragnienia, wielomoczu, nieostrego widzenia i zaburzenia masy ciała. Odległymi w czasie następstwami są retinopatia, nefropatia, neuropatia, owrzodzenia kończyn prowadzące do amputacji, zaburzenia układu krążenia czy czynności płciowych i wiele innych.

Podstawowy schemat leczenia cukrzycy zakłada: stosowanie odpowiednio dobranego doustnego leku przeciwcukrzycowego bądź insuliny, wprowadzenie diety, kontrolowanie wysiłku fizycznego i emocji. Terapia musi być zatem indywidualna. Dopasowanie leków, dawek, diety i aktywności fizycznej wymaga sporo czasu i często pomocy kilku specjalistów. W toku postępowania pojawia się jeszcze jeden problem. Istnieje spora grupa leków, substancji chemicznych i produktów przeciwwskazanych diabetykom. Nieświadomość i brak rozwagi w tej kwestii zaburzają proces leczenia. Leki i związki chemiczne zakazane w cukrzycy można podzielić na dwie grupy:

  • grupa I – zakazane z uwagi na interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi (takimi jak: metformina, pochodne sulfonylomocznika, glinidów, inhibitorów alfa-glukozydazy, glitazony);
  • grupa II – zakazane z uwagi na zawartość substancji słodzących, zaburzających glikemię.

Metformina

To najczęściej stosowany lek przeciwcukrzycowy. Można ją podawać w monoterapii, jak i w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika. Zmniejsza wytwarzanie glukozy w wątrobie, zwiększa wrażliwość tkanek obwodowych na insulinę, zwiększa tkankowe zużycie glukozy, hamuje wchłanianie jelitowe i zmniejsza uczucie głodu. Stosując metforminę, należy unikać takich leków, jak:

  • leki kationowe (digoksyna, ranitydyna, trimetoprim, wankomycyna, amiloryd) – upośledzają wzajemnie swoje wydalanie,
  • cymetydyna – zwiększa stężenie metforminy we krwi,
  • nifedypina – zwiększa wchłanianie metforminy,
  • inhibitory ACE – zwiększają stężenie glukozy we krwi,
  • leki hiperglikemizujące (diuretyki, glikokortykosteroidy, hormony tarczycy, estrogeny, doustne środki antykoncepcyjne, sympatykomimetyki, fenytoina, antagoniści wapnia, izoniazyd) – zmieniają reakcje pacjenta na metforminę, konieczna jest obserwacja i częstsza kontrola stężenia glukozy we krwi,
  • leki zawierające alkohol – zwiększają ryzyko kwasicy mleczanowej mogącej prowadzić do śpiączki.

Pochodne sulfonylomocznika – gliklazyd, glipizyd, glimepiryd

Leki te stymulują wydzielanie insuliny z komórek beta trzustki. Stosując tę grupę leków, należy unikać takich preparatów, jak:

  • leki hipoglikemizujące (insulina, steroidy anaboliczne, bromokryptyna, tetracykliny, teofilina) – nasilają działanie gliklazydu,
  • mikonazol, flukonazol,
  • fenylbutazon,
  • leki beta-adrenolityczne – maskują objawy hipoglikemii,
  • barbiturany – przedłużają działanie leku,
  • leki przeciwzakrzepowe – nasila się ich działanie,
  • leki hiperglikemizujące – jw.,
  • chloramfenikol – nasila działanie gliklazydu,
  • salbutamol, terbutalina – zwiększają stężenie glukozy we krwi,
  • pochodne kumaryny,
  • inhibitory MAO,
  • leki zawierające alkohol.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Drukuj

Zobacz również

Archiwum