Dieta przy refluksie

BIKA_67_54.png

Refluks żołądkowo-przełykowy jest przypadłością występującą aż u 40% populacji. Tak szerokie rozpowszechnienie tego schorzenia jest ściśle związane z niewłaściwym stylem życia, w tym przede wszystkim z nieprawidłowym sposobem żywienia. Promowanie wiedzy na temat zmiany diety i nawyków żywieniowych może się stać kluczowym elementem walki z tą chorobą.

Refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), potocznie nazywany chorobą refluksową, polega na stałej lub okresowej ekspozycji gardła, krtani i przełyku na kwaśną treść żołądkową. Typowym objawem tego schorzenia jest zgaga, czyli zamostkowe uczucie palenia, przemieszczające się w kierunku jamy ustnej. Innymi dolegliwościami powodowanymi przez GERD mogą być: ból gardła, ucha, zapalenie krtani, chrypka, zapalenie dziąseł, astma oraz napadowy nocny kaszel. Objawy pozaprzełykowe są wynikiem zarzucania treści pokarmowej z żołądka do dróg oddechowych. W najcięższych postaciach GERD stwierdza się pozapalne zwężenie przełyku oraz owrzodzenia w jego części nadwpustowej.

Nieleczona choroba refluksowa może prowadzić do poważnych powikłań, w tym m.in. krwawienia z przewodu pokarmowego, dysfagii, dychawicy oskrzelowej oraz rozwoju zmiany przednowotworowej, tzw. przełyku Barretta. Patogeneza GERD jest bardzo złożona. Za jego najważniejszą przyczynę uznaje się nadmierne ilości przejściowych relaksacji dolnego zwieracza przełyku, będącego granicą między niskim ciśnieniem utrzymującym się w klatce piersiowej a wysokim w jamie brzusznej. Zaburzenie funkcjonowania tego połączenia może być również następstwem przepukliny roztworu przełykowego. Ryzyko rozwoju refluksu zwiększają także czynniki nasilające relaksację dolnego zwieracza przełyku. Zalicza się do nich niektóre leki (przeciwcholinergiczne, z grupy blokerów kanału wapniowego), dym tytoniowy, alkohol, nadmierną masę ciała, stres oraz nieprawidłowy sposób żywienia.

Leczenie

W leczeniu farmakologicznym choroby refluksowej znalazły zastosowanie trzy grupy leków:

  • leki zmniejszające aktywność trawienną soku żołądkowego,
  • leki alkalizujące,
  • leki zwiększające napięcie dolnego zwieracza przełyku i normalizującego jego motorykę.

Preparaty te są przyjmowane przez wielu pacjentów bez kontroli lekarza. Tymczasem w większości przypadków pomocnym krokiem może okazać się prosta modyfikacja diety, która jest nieodłącznym elementem leczenia chorób przewodu pokarmowego.

Dietoterapia

Celem dietoterapii choroby refluksowej jest złagodzenie objawów choroby, zapobieganie ich nawrotom, ochrona przed rozwojem powikłań oraz poprawa jakości życia pacjenta. Osiągnięcie tych założeń jest możliwe przez wprowadzenie klasycznej diety lekkostrawnej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego. W codziennym jadłospisie ograniczeniu, a nawet wykluczeniu podlegają produkty i potrawy tłuste, długo zalegające w żołądku, ostro przyprawione i wzdymające. Spośród technik przyrządzania posiłków przeciwwskazane jest smażenie i pieczenie w tradycyjny sposób. Ze względu na właściwości drażniące przewód pokarmowy w zalecanej diecie znacznemu ograniczeniu podlegają również frakcje nierozpuszczalne błonnika pokarmowego, obecne m.in. w pełnoziarnistym pieczywie, ciemnym makaronie, kaszy gryczanej, płatkach owsianych, otrębach, nasionach sezamu, słonecznika oraz orzechach.

Tabela 1. Wpływ produktów spożywczych na dolegliwości spowodowane refluksem żołądkowo-przełykowym

Czynniki wywołujące refluks

Produkty

Obniżenie ciśnienia dolnego zwieracza przełyku

Kawa, czekolada, wyroby czekoladowe, napar z mięty, mocna herbata, alkohol, tłuszcze

Stymulacja receptorów czuciowych w przełyku

Owoce cytrusowe, pomidory i sok pomidorowy, produkty kwaśne, ostre przyprawy, alkohol

Opóźnienie opróżniania żołądkowego

Kawa, czekolada, wyroby czekoladowe, tłuszcze

Zwiększenie czynności wydzielniczej żołądka

Kawa, alkohol, owoce cytrusowe, pomidory i sok pomidorowy, napoje gazowane, ostre przyprawy

Źródło: H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa 2014.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Drukuj

Zobacz również

Polecamy

Archiwum