Dietoterapia kamicy moczowej

BIKA_69_39.jpg

Jednym z istotnych elementów leczenia kamicy układu moczowego jest właściwe postępowanie dietetyczne, w którym obok zaleceń ogólnych kierowanych do wszystkich pacjentów równie ważne są wskazania szczegółowe, ściśle uzależnione od składu powstałych kamieni.

W przebiegu kamicy układu moczowego (KUM) w nerkach bądź w drogach moczowych tworzą się nierozpuszczalne złogi związków chemicznych, które są prawidłowymi lub patologicznymi składnikami moczu. Schorzenie to jest obecnie zdiagnozowane u około 5% populacji, głównie krajów wysoko rozwiniętych, w tym ponad dwukrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Wśród dużej części osób choroba ta nie daje żadnych objawów do momentu zablokowania przez kamień odpływu moczu i wystąpienia tzw. kolki nerkowej. Jej charakterystycznymi, bardzo dotkliwymi objawami są nagłe i ostre bóle w okolicy lędźwiowej oraz często towarzyszące im wymioty, nudności i gorączka. Prewencja zarówno nawrotności tych epizodów, jak i tworzenia się samych kamieni jest podstawowym celem leczenia KUM.

Dietoterapia

Terapia kamicy układu moczowego musi obejmować odpowiednie postępowanie dietetyczne. Już samo zwiększenie ilości wypijanej wody dwukrotnie zmniejsza ryzyko wystąpienia kolki nerkowej. Zapewnienie wysokiej podaży płynów w diecie jest podstawowym i najważniejszym zaleceniem we wszystkich typach kamicy. Przyjmowanie płynów powinno się odbywać w systemie okołodobowym, co oznacza wypijanie szklanki wody co 1–1,5 godziny oraz około litra przed snem, tak aby dzienna podaż wynosiła ponad 3 litry. Zwiększenie ilości płynów w diecie zmniejszy ryzyko krystalizacji złogów w nerkach i drogach moczowych przez wzrost przepływu moczu oraz obniżenie w nim stężenia składników mineralnych (fosforany, szczawiany, moczany).

Drugim, niezwykle ważnym zaleceniem żywieniowym jest ograniczenie powszechnie spożywanych białek zwierzęcych oraz soli. Oba te składniki zwiększają wydalanie wapnia z moczem, co prowadzi do tworzenia się jąder krystalizacji, a w dalszej kolejności kamieni nerkowych. W związku z tym zaleca się ograniczenie spożycia mięsa i dosalania gotowych potraw oraz wykluczenie z diety konserw mięsnych, rybnych, kiszonek, słonych przekąsek, koncentratów zup i sosów oraz gotowych mieszanek przypraw.

Poza wyżej wymienionymi wskazaniami ogólnymi istnieje cała gama produktów zalecanych, częściowo dozwolonych i przeciwwskazanych, których dobór w diecie jest zależny od postaci kamieni nerkowych.

Kamica szczawianowo-wapniowa

Obserwowana jest w przypadku hiperoksalurii, czyli nadmiernego stężenia kwasu szczawiowego w moczu. Bezpośrednią przyczyną może być zwiększone jelitowe wchłanianie kwasu szczawiowego bądź nadmierne spożycie produktów z jego dużą zawartością. Pośrednio natomiast mogą na to wpływać przewlekłe choroby jelit, ich częściowa resekcja, niedobry witaminy B₆ oraz nadmiar witaminy C w diecie (prekursor kwasu szczawiowego). W przypadku stwierdzenia zbyt dużej ilości kwasu szczawiowego w moczu podstawowym zaleceniem żywieniowym jest eliminacja z diety produktów będących jego bogatym źródłem, a więc szczawiu, rabarbaru, szpinaku, boćwiny, czekolady, kawy rozpuszczalnej i mocnej herbaty.

Tabela 1. Wykaz produktów przeciwwskazanych, częściowo dozwolonych i zalecanych w kamicy szczawianowo-wapniowej

Produkty przeciwwskazane

Produkty dozwolone w ograniczonych ilościach

Produkty zalecane

szpinak, szczaw, rabarbar, figi suszone, boćwina, kakao, czekolada, kawa, mocna herbata, ciemne piwo, konserwy mięsne, rybne, kiszonki, orzechy, migdały, soja i produkty sojowe, koncentraty zup i sosów, porzeczki, jeżyny, truskawki, borówki, maliny, jagody, kiwi

mleko i przetwory mleczne, śliwki, agrest, ziemniaki, buraki, marchew, pomidory, groch, kapusta, sałata, jajka, mięso

woda, soki, zielona herbata, produkty zbożowe z pełnego ziarna, biały ryż, ogórki, kalafior, kalarepa, rzodkiewki, groszek, cebula, kukurydza, banany, awokado, mango, melony, ananasy, brzoskwinie, gruszki

Źródło: opracowanie własne

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Drukuj

Zobacz również

Archiwum