Stosowanie leków w ciąży

BIKA_71_44.jpg
Aż 92% ciężarnych zażywa co najmniej jeden lek przepisany przez lekarza. Około 4% zażywa 10 lub więcej leków (średnio 4,5), przy czym 80% w ramach samoleczenia. Jednak nie wszystkie z nich są bezpieczne dla płodu. Wynika to z różnych przyczyn, m.in.: ze zbyt małej liczby przeprowadzonych badań, z niemożności przeprowadzenia testów lub przeprowadzania ich na zwierzętach, co nie zawsze znajduje odzwierciedlenie na organizmie ludzkim. Jakie leki mogą więc przyjmować pacjentki w ciąży, bez obaw odnośnie do ich negatywnego wpływu na płód?

Zastosowane przez ciężarną preparaty mogą wywoływać różne reakcje niepożądane, zarówno pod kątem skali, jak i zasięgu działania. Wszystko zależy od tego, jakie jest stężenie leku w tkankach płodu i krwiobiegu matki, jaki jest czas dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z płodu, jak również od etapu jego rozwoju. Żeby zminimalizować ryzyko, należy unikać samoleczenia, stosować minimalne, ale jeszcze skuteczne dawki tylko przez krótki czas, w miarę możliwości unikać podawania leków w pierwszym trymestrze – w okresie organogenezy i w trzecim – w okresie okołoporodowym.

Istnieją różne podziały leków ze względu na poziom ich bezpieczeństwa, w zależności od tego, czy mamy do czynienia z lekami naturalnymi czy też syntetycznymi. Najpopularniejszy jest ten proponowany przez FDA (Agencja Żywności i Leków, ang. Food and Drug Administration – amerykańska instytucja rządowa), opracowywany już od lat 70. XX w. Kategorie leków według FDA:

  • A – w badaniach na kobietach nie wykazano ryzyka,
  • B – w badaniach na zwierzętach nie wykazano ryzyka lub badania na zwierzętach wykazały ryzyko, ale nie zostało ono potwierdzone w badaniach na kobietach,
  • C – badania na zwierzętach wykazały ryzyko, a badania na kobietach są niedostępne lub brak jakichkolwiek badań,
  • D – udowodnione ryzyko, ale gdy korzyści przewyższają ryzyko, mogą być zastosowane,
  • X – leki absolutnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży i starających się o potomstwo.

Do kategorii X zaliczymy m.in.: statyny, fibraty, estrogeny, progestageny, testosteron, anty-androgeny, danazol, metotreksat, jod radioaktywny, leuprolid, rybawirynę, szczepionki na odrę, różyczkę, świnkę MMR, pochodne witaminy A, BDZ, warfarynę, misoprostol, ergotaminę, leflunomid, raloksyfen, HCG.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Drukuj

Zobacz również

Archiwum