Trądzik zaczyna się po trzydziestce

BIKA_67_44.jpg

Problem, z którym zmaga się większość nastolatków, coraz częściej dotyka starszych osób. Trądzik, bo o nim mowa, bywa uciążliwy nie tylko dla młodych, ale i dla 30-, 40-, a nawet 50-latków. Przyczyny jego powstawania w tym wieku są bardzo zróżnicowane, a schematy leczenia często skomplikowane. Farmaceuci, do których w pierwszej kolejności kierują się pacjenci powinni umiejętnie doradzić, jakie kroki podjąć, aby możliwie najbardziej skutecznie poradzić sobie z tym schorzeniem.

Trądzik wynika z zaburzenia funkcjonowania przywłosowych gruczołów łojowych bądź gruczołów łojowo-włosowych, które są zlokalizowane na twarzy oraz tułowiu. Na powstawanie trądziku ma wpływ wiele czynników, wśród których można wyróżnić cztery główne grupy:

  • nieprawidłowe złuszczanie komórek ujść mieszków włosowych,
  • stymulacja nadmiernego wytwarzania łoju przez androgeny,
  • przerost bakterii kolonizujących mieszki włosowe,
  • przyczyny zewnętrzne.

Pierwsza faza powstawania trądziku charakteryzuje się nadmiernym wydzielaniem dihydroksytestosteronu. Pobudza on receptory androgenowe, a wówczas dochodzi do obfitego wydzielania łoju przez gruczoły łojowe i jednoczesnego ich przerostu. Faza druga polega na zaburzeniu złuszczania komórek ujść mieszków włosowych, które w trądziku są ze sobą silniej połączone ze względu na niedobór kwasu linolowego. Wraz z nadmiernie wydzielanym łojem powoduje to zatykanie ujść gruczołów łojowych. Tak powstaje czop lub zaskórnik, który może mieć formę zamkniętą (wtedy przyjmuje barwę białą) bądź otwartą (o barwie ciemnej). W trzeciej fazie powstawania trądziku główną rolę odgrywają bakterie z gatunku Propinibacterium acnes. Namnażają się one w powstałym czopie, w którym wydzielina łojowa i środowisko beztlenowe stwarzają idealne warunki do ich rozwoju. Metabolizowany przez nie łój prowadzi do wytworzenia wolnych kwasów tłuszczowych oraz substancji prozapalnych, odpowiedzialnych za naciek leukocytów i pojawienie się charakterystycznych grudek zapalnych, które powiększają się i w końcu pękają. W efekcie stan zapalny rozprzestrzenia się na skórę właściwą i pojawiają się zlokalizowane głębiej bolesne krosty oraz wykwity guzkowo-torbielowate. Nie bez znaczenia dla pojawienia się trądziku jest również wrażliwość komórek organizmu na androgeny oraz jego odpowiedź immunologiczna przeciwko P. acnes.

Trądzik dorosłych a trądzik młodzieńczy

Choć patogeneza trądziku młodzieńczego oraz tego, który występuje u dorosłych, jest identyczna, między tymi dwoma rodzajami zmian skórnych występuje wiele różnic. Po pierwsze, inna jest lokalizacja. Dla skóry dojrzałej jest to zazwyczaj dolna część twarzy, tzw. strefa U, czyli podbródek, żuchwa i szyja. Wygląd trądziku również jest zupełnie inny. U dorosłych są to na ogół czerwone zmiany zapalne, najczęściej niemające charakteru rozsianego ani rozległego. Pojawiają się często na podłożu suchej skóry. Zaskórniki – zarówno otwarte, jak i zamknięte – występują dużo rzadziej. Pojawiające się zmiany mogą być przyczyną szpecących blizn oraz przebarwień.

Czynniki predysponujące do wystąpienia trądziku

Do czynników, które predysponują do pojawienia się trądziku u dorosłych, można zaliczyć wzrost stężenia męskich hormonów płciowych – androgenów. Występuje on najczęściej u kobiet w II fazie cyklu, tuż przed miesiączką. Właśnie wtedy obserwowane są najsilniejsze zmiany skórne u płci żeńskiej. U kobiet mogą pojawić się także niefizjologiczne wahania tego hormonu. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być odstawienie tabletek antykoncepcyjnych albo ich złe dobranie.

Nie bez znaczenia jest również tryb życia. Pośpiech, stres i zmęczenie nasilają produkcję łoju oraz pobudzają do wydzielania neuromediatorów prozapalnych. Na pojawienie się trądziku wpływa też dieta – bogata w produkty o wysokim indeksie glikemicznym przyczynia się do wzrostu stężenia insuliny we krwi, w wyniku czego dochodzi do zwiększonego wydzielania androgenów. Co więcej, badania wykazały, że zaostrzeniu objawów trądzikowych sprzyja spożywanie w dużych ilościach produktów nabiałowych. Z tego względu w trakcie terapii należy pamiętać o zbilansowanej diecie, bogatej w proteiny (drób, ryby, chude mięso) oraz w produkty o niskim indeksie glikemicznym (makarony, chleb pełnoziarnisty, warzywa).

Osoby cierpiące na trądzik muszą ostrożnie wybierać kosmetyki. Nie można im polecać tych o ciężkim podłożu, perfumowanych, wieloskładnikowych i zatykających pory. Powinny też unikać takich składników, jak PVP, sztuczne koloranty oraz oleje mineralne. Objawy trądzikowe mogą się również nasilać w efekcie działania niektórych leków. Wymienić tutaj można w szczególności leki przeciwpadaczkowe, steroidy anaboliczne, glikokortykosteroidy, leki przeciwgruźlicze oraz przeciwdepresyjne.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Drukuj

Zobacz również

Polecamy

Archiwum