Recepty w pytaniach i odpowiedziach

BIKA_75_14.jpg
Open access no. 75/2019

Od 1 stycznia 2019 r. farmaceuci funkcjonują w zupełnie nowej rzeczywistości. Wprowadzenie e-recepty czy serializacji produktów leczniczych wymusiło na pierwszym stole dostosowanie się do nowych przepisów prawa. Jak w czasie każdej aptecznej rewolucji związanej z receptami, pojawia się mnóstwo pytań dotyczących ich właściwej realizacji. W artykule zebraliśmy kilkanaście najciekawszych.

Pierwsze problemy z e-receptami, które pojawiły się na początku stycznia 2019 r., były inaczej interpretowane przez Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia, inaczej przez okręgowe izby aptekarskie, a zupełnie inaczej przez Ministra Zdrowia. Nie pomogły szkolenia organizowane przez OIA, a finansowane przez Ministerstwo Zdrowia, bo przedstawiały podręcznikową, zawsze pomyślną realizację e-recepty. Wielu uczestnikom pozostawał po nich niedosyt. Mimo licznych problemów farmaceuci – szczególnie z młodego pokolenia – pokazali, że potrafią się zorganizować. Nie załamując rąk, korzystali ze społecznościowych grup wsparcia, gdzie w czasie rzeczywistym pomagali sobie z najbardziej problematycznymi e-receptami. Po raz kolejny środowisko aptekarskie udowodniło, że do nieuchronnych zmian podchodzi poważnie i z pełnym zaangażowaniem. Oto kilka najciekawszych pytań zebranych z różnych portali i grup na Facebooku zrzeszających farmaceutów.

Czy można dzielić opakowania leków wziewnych, np. zawiesinę do nebulizacji z budesonidem, wydając pacjentowi kilka ampułek?

Zgodnie z par. 5 pkt 3–6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 października 2018 r. w sprawie zapotrzebowań oraz wydawania z apteki produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2008) dopuszcza się dzielenie leków wziewnych, o ile nie przyczyni się to do zmiany gwarantowanej przez producenta jakości leku, a każde opakowanie bezpośrednie będzie oznaczone datą ważności i serią. Należy pamiętać, że podzielony lek należy wydać w opakowaniu własnym apteki z dołączoną ulotką lub jej kopią.

Czy dopuszczalna jest zamiana postaci leku z tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu na tabletki o przedłużonym uwalnianiu?

Tak, zgodnie ze wspomnianym wyżej rozporządzeniem w sprawie zapotrzebowań oraz wydawania z apteki produktów leczniczych farmaceuta ma prawo, po uzgodnieniu z pacjentem, wydać inną postać leku niż zapisana na recepcie, pod warunkiem że zamiana ta nie wpłynie na bezpieczeństwo i skuteczność produktu leczniczego. Niezbędne jest również poinformowanie pacjenta o zmianie schematu dawkowania.

W czasie realizacji recepty i próby wysłania Dokumentu Realizacji Recepty do Systemu Informacji Medycznej (SIM) pojawia się błąd 369. Co on oznacza?

Błąd 369 oznacza, że recepta była już zrealizowana w innej aptece. Nie można zrealizować takiej recepty. Warto poprosić pacjenta o powrót do lekarza i przepisanie recepty z innym, nowym unikalnym numerem.

Postępowanie w przypadku, kiedy nie można wysłać recepty do SIM

Jeśli nie można wysłać recepty do SIM i wina nie leży po naszej stronie, mamy prawo zrealizować receptę bez wysyłku – na starych zasadach. Należy jednak dokładnie opisać przypadek na odwrocie recepty wraz z konkretnymi datą i godziną próby wysyłki DRR do SIM. Warto wydrukować również zrzut ekranu z błędem i dołączyć do recepty.

Czy można zrealizować receptę na lek psychotropowy, która nie ma zakodowanego numeru REGON?

Niestety, zgodnie z obowiązującymi przepisami recepta na leki z grupy III-P i IV-P musi zawierać zakodowane przynajmniej dwa numery – REGON i PWZ.

Czy na recepcie musi znajdować się tytuł zawodowy osoby wystawiającej?

Tak. Kiedy brakuje informacji o tytule zawodowym wystawiającego receptę, osoba wydająca zamieszcza ją w Dokumencie Realizacji Recepty lub na rewersie recepty papierowej oraz w komunikacie elektronicznym przekazywanym do wojewódzkiego oddziału NFZ.

Czy można zrealizować receptę pełnopłatną bez pieczątki świadczeniodawcy, a co za tym idzie bez numeru REGON?

Recepta pełnopłatna musi zawierać wszystkie wymagane dane, w tym numer REGON, jednakże farmaceuta może je uzupełnić, wpisując w Dokumencie Realizacji Recepty wysyłanej do SIM.

Na pieczątce świadczeniodawcy brakuje numeru telefonu, czy można go dopisać na rewersie recepty?

Zgodnie par. 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie recept (Dz. U. z 2018 r., poz. 745 z późn. zm.) farmaceuta ma prawo uzupełnić dane świadczeniodawcy na rewersie recepty oraz w Dokumencie Realizacji Recepty przekazywanym do SIM.

Jak realizować receptę refundowaną, wypisaną dla bezdomnego, która w polu danych pacjenta ma imię i nazwisko, PESEL i dopisek „brak adresu”.

Taką receptę można wydać na zniżkę, wpisując na rewersie recepty adres świadczeniodawcy jako adres pacjenta. Taką informację należy również umieścić w Dokumencie Realizacji Recepty.

Jak zrealizować receptę na lek refundowany bez numeru PESEL?

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie recept brakujący numer PESEL, podobnie jak adres oraz imię i nazwisko pacjenta, można uzupełnić na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów.

Jak sprawdzić, czy dany lek został wprowadzony do obrotu przed czy po 9 lutego 2019 r.?

Serializacji podlegają produkty lecznicze wprowadzone do obrotu po 9 lutego 2019 r.
i mające dwa rodzaje zabezpieczeń: kod 2D oraz zabezpieczenie pozwalające sprawdzić, czy opakowanie zewnętrzne było otwierane. Jedyną metodą weryfikacji daty wprowadzenia do obrotu określonego opakowania jest kontakt z hurtownią farmaceutyczną lub korzystanie z wyszukiwarek udostępnianych przez niektóre podmioty. W korespondencji e-mailowej lub w rozmowie telefonicznej należy podać nazwę produktu leczniczego, serię i datę ważności oraz numer faktury, a zwrotnie otrzymamy pożądaną informację.

Mam problem ze sprawozdaniem uprawnień DN na recepcie na lek recepturowy. W zestawieniu refundacyjnym NFZ interpretuje to jako błąd.

Zgodnie z przepisami farmaceuta jest zobowiązany do sprawozdawania wszystkich informacji umieszczonych na recepcie, również uprawnień (w tym uprawnień DN), które potwierdza do refundowanych świadczeń osobie nieubezpieczonej. Z doświadczenia jednak wynika, że w przypadku sprawozdawania uprawnienia dodatkowego na receptach leków refundowanych niektóre oddziały wojewódzkie NFZ interpretują jako błąd. W takim przypadku powinno się pominąć takie uprawnienie.

Czy recepta na lek recepturowy może być receptą prolongowaną (z „datą realizacji od”)?

Przepisy w tym względzie są niejasne. Aczkolwiek powszechnie praktykuje się realizację takich recept. Wynika to z faktu, że Narodowy Fundusz Zdrowia w komunikatach dotyczących walidacji nie uwzględnił umieszczenia „daty realizacji od” w przypadku recepty na lek recepturowy jako błędu.

Jak w świetle obecnych przepisów wygląda sprawa wystawiania odpisów do recept pełnopłatnych, np. na hormony? Do tej pory wystawialiśmy pojedyncze odpisy po jednym opakowaniu na kolejne miesiące.

Zarówno w czasie obowiązywania starych przepisów, jak również nowych, wystawienie odpisu recepty nie uprawniało do wydłużenia daty ważności recepty. Od zawsze odpis był ważny przez ten sam okres, co pierwotna recepta. Opisane w pytaniu praktyki były niezgodne z przepisami, a przyzwolenie na ich stosowanie wynikało z opieszałości organów kontrolujących na ten aspekt.

Lekarz poprawił jedną pozycję z recepty, ale nie opatrzył zmiany pieczątką i parafką. Czy mogę zrealizować receptę z pominięciem nieautoryzowanej poprawki?

Dawniej niektóre oddziały NFZ traktowały każdą pozycję na recepcie osobno. W świetle obecnie obowiązujących przepisów taka recepta nie może być zrealizowana. Zgodnie z art. 96a ust. 9c ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 499): „Jeżeli recepta w postaci papierowej została wystawiona w sposób błędny, niekompletny lub niezgodny z ustawą, osoba wystawiająca receptę dokonuje poprawek na tej recepcie. Każda poprawka wymaga dodatkowego złożenia własnoręcznego podpisu i odciśnięcia pieczątki albo nadrukowania – przy poprawianej informacji – danych identyfikujących osobę wystawiającą receptę”.

Czy szczepionka może być zapisana na recepcie wystawionej przez pielęgniarkę?

Niestety nie. Szczepionek nie wymieniono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne (Dz. U. z 2018 r., poz. 299), dlatego preskrypcja szczepionki przez pielęgniarkę jest niezgodna z prawem.

Jak zrealizować receptę, na której data wystawienia została zapisana cyframi rzymskimi?

Taką receptę można zrealizować ze zniżką. Obowiązek zapisu informacji cyframi arabskimi na recepcie dotyczy wyłącznie ilości leku.

Czy brak danych podmiotu drukującego dyskwalifikuje receptę?

Nie. Rozporządzenia w sprawie recept umożliwia farmaceucie realizację recepty, na której nie umieszczono danych podmiotu drukującego.

Co oznacza błąd REG.070 podczas próby wysłania Dokumentu Realizacji Recepty do SIM?

Błąd ten opisywany jest jako „Dokument nie jest zgodny ze Schematronem”. Najczęściej pojawia się, gdy po zeskanowaniu kodu REGON czytnik odczyta więcej niż dziewięć cyfr. Wystarczy wtedy skasować niepotrzebne cyfry kodu REGON i jeszcze raz wysłać dokument.

Czy recepta pełnopłatna może być zapisana na kartce papieru, bez kodów?

Oczywiście, o ile nie ma na niej zapisanych leków z wykazu N lub P i zawiera wszystkie wymagane dane. Obecność kodów w takich przypadkach nie jest wymagana.

Co oznacza kod błędu 344 podczas wysyłki Dokumentu Realizacji Recepty?

Podobnie jak kod 369 – kod błędu 344 może świadczyć o próbie realizacji recepty, która już została wysłana do SIM.

Pierwszy kwartał 2019 r. przyniósł aptekom rewolucyjne zmiany i wiele pytań bez jednoznacznych odpowiedzi. Żywię nadzieję, że jak każda rewolucja, również i ta apteczna rodzi się w bólach, ale w długofalowej perspektywie przyniesie więcej pożytku niż zmartwień.

Footnotes / Bibliography / Legal basis
  • Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 499).
  • Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1844).
  • Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r., poz. 1030 z późn. zm.).
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie recept (Dz. U. z 2018 r., poz. 745 z późn. zm.).
  • Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 października 2018 r. w sprawie zapotrzebowań oraz wydawania z apteki produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2008).
  • Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne (Dz. U. z 2018 r., poz. 299).

Also check

Prawo w pigułce: Stosowanie starych druków recept

BIKA_73_23.jpg

Stosowanie starych druków recept

Read more

Monitorowanie temperatury w aptece

bika_76_50.jpg

Zachowanie odpowiedniej temperatury w każdym ogniwie łańcucha dystrybucji gwarantuje skuteczność leku oraz zapewnia pacjentom wysoki poziom bezpieczeństwa. Produkty lecznicze muszą być zatem przechowywane w aptece w sposób gwarantujący zachowanie ustalonych dla nich wymagań. W sytuacji nieprzestrzegania zasad dotyczących przechowywania leków okoliczność ta może bowiem powodować ryzyko wystąpienia zagrożenia życia i zdrowia pacjentów. W tekście omówię regulacje prawne dotyczące monitorowania temperatury w aptece.

Read more

Prawo w pigułce: Kolejna nowelizacja Prawa farmaceutycznego

BIKA_73_23.jpg

Kolejna nowelizacja Prawa farmaceutycznego

Read more

Current issue

Go to

Partners

Reklama