Z każdym dniem przyglądamy się sytuacji, w której narasta zagrożenie epidemii i rozprzestrzeniania się choroby wywołanej wirusem SARS-CoV-2 („COVID-19”). Widmo epidemii ciąży również na Polsce. W chwili przygotowania niniejszego komentarza Minister Zdrowia potwierdził ponad 300 przypadków zachorowań, ale zdajemy sobie sprawę z tego, że z każdym dniem wskaźnik nowych zachorowań będzie rósł.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych lub wywołanych nimi sytuacji kryzysowych („Ustawa”) przewiduje konieczność wprowadzenia rozwiązań, umożliwiających podejmowanie działań minimalizujących zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Ponadto, regulator wydał pakiet rozporządzeń umożliwiających funkcjonowanie i podejmowanie działań w tym trudnym czasie. Pakiet obejmuje m. in. następujące akty prawne:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego,
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie zakazów w ruchu lotniczym.

Pomocne są również komunikaty organów administracji publicznej zaangażowanych w walkę z koronawirusem, w szczególności Komunikaty Ministra Zdrowia, Prezesa URPL, Głównego Inspektora Farmaceutycznego, Inspekcji Sanitarnej.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany wprowadzone w drodze w/w przepisów oraz komunikatów organów administracji publicznej[1].

Rozwiązania dla pracowników-pacjentów

1. Polecenie pracownikowi wykonywania obowiązków służbowych, przez określony czas, zdalnie – w celu przeciwdziałania COVID-19 oraz wprowadzenie uprawnienia do otrzymania dodatkowego zasiłku opiekuńczego dla rodziców zwolnionych od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, za okres nie dłuższy niż 14 dni, w przypadku zamknięcia żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli, szkół, do których dziecko uczęszcza.

2. Wprowadzenie zasad udzielania świadczeń zdrowotnych w związku z rozprzestrzenianiem COVID-19 oraz zasad finansowania tych świadczeń, w sposób następujący: Ustawa zakłada, że świadczenia w tym zakresie będą udzielane przez podmioty wykonujące działalność leczniczą wpisane do wykazu, opracowywanego przez właściwego miejscowo dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w porozumieniu z wojewodą i będą finansowane przez płatnika publicznego.

3. W przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta związanego z COVID-19, farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu może wystawić receptę farmaceutyczną, do której zastosowanie będą miały zasady dotyczące wystawienia recepty w przypadku nagłego zagrożenia zdrowia pacjenta.

4. W Ustawie przewidziano szczególne rozwiązania dotyczące odwołanych podróży pozostających w bezpośrednim związku z wybuchem epidemii wirusa, tak aby należycie zabezpieczyć rynek turystyczny.

5. Kolejne zmiany wprowadzono do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i dotyczą one m.in. wprowadzenia nowych pojęć tj. strefa zero, strefa buforowa, strefa zagrożenia, zagrożony obszar, miejsce kwarantanny.

6. Rekomenduje się nadto, aby Placówki podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) udzielały pacjentom teleporad medycznych dotyczących koronawirusa. Narodowy Fundusz Zdrowia na swojej stronie internetowej opublikował wykaz placówek w każdym województwie, które świadczą usługi zdrowotne za pośrednictwem łączy internetowych. Wszelkie informacje dotyczące teleporad, w tym kwestie związane ściśle z uzyskaniem e-zwolnienia czy e-recepty w trym trybie dostępne są na stronie internetowej NFZ

7. W związku z wprowadzeniem w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Polski stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, obowiązuje zakaz wywozu lub zbywania poza terytorium kraju respiratorów oraz kardiomonitorów.

8. W związku z wprowadzeniem w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Polski stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 ograniczenia dotyczą prowadzenia działalności gospodarczej, tj.

  1. przedsiębiorców prowadzących następującą działalność:
  • polegającą na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu (PKD w podklasie 56.10.A), z wyłączeniem realizacji usług polegających na przygotowywaniu i podawaniu żywności na wynos lub jej przygotowywaniu i dostarczaniu oraz działalności restauracyjnej lub barowej prowadzonej w środkach transportu, wykonywanej przez oddzielne jednostki,
  • związaną z organizacją, promocją lub zarządzaniem imprezami, takimi jak targi, wystawy, kongresy, konferencje, spotkania, włączając działalności polegające na zarządzaniu i dostarczaniu pracowników do obsługi terenów i obiektów, w których te imprezy mają miejsce (PKD w podklasie 82.30.Z),
  • twórcza związana z wszelkimi zbiorowymi formami kultury i rozrywki (PKD w dziale 90.0),
  • związana ze sportem, rozrywkowa i rekreacyjna (PKD w dziale 93.0), w szczególności polegająca na prowadzeniu miejsc spotkań, klubów, w tym klubów tanecznych i klubów nocnych oraz basenów, siłowni, klubów fitness,
  • związana z projekcją filmów lub nagrań wideo w kinach, na otwartym powietrzu lub w pozostałych miejscach oraz działalności klubów filmowych (PKD w podklasie 59.14.Z),
  • związana z konsumpcją i podawaniem napojów (PKD w podklasie 56.30),
  • związana z prowadzeniem obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania (PKD w podklasie 55.20),
  1. Działalności bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałej działalności związanej z kulturą (PKD w dziale 91.0),
  2. Działalności w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego,
  3. Sprawowania kultu religijnego w miejscach publicznych, w tym w budynkach i innych obiektach kultu religijnego.

Ulgi dla przedsiębiorców w związku z koronawirusem – komunikat ZUS

Przedsiębiorca, który z powodu epidemii koronawirusa ma problemy z zapłaceniem bieżących składek lub należności, które wynikają z zawartej już z ZUS umowy o rozłożenie zadłużenia na raty bądź odroczenie terminu płatności, może skorzystać z uproszczonych form pomocy – taką informację przedstawił w dniu 17 marca 2020 r. ZUS.

Zaproponowana pomoc na te chwilę ma polegać w szczególności na:

  • odroczeniu o 3 miesiące terminu płatności składek za okres od lutego do kwietnia 2020 r.,
  • zawieszeniu na 3 miesiące realizacji umowy zawartej z ZUS, w której termin płatności rat bądź składek wyznaczono w okresie od marca do maja 2020 r., i tym samym wydłużeniu o 3 miesiące terminu realizacji zawartej umowy.

Przedsiębiorcy zamierzający skorzystać z określonych ulg, powinni złożyć stosowne w tym zakresie wnioski. Przy czym jeśli przedsiębiorca prowadzi pełną księgowość, do wniosku musi dołączyć sprawozdanie finansowe (bilans, rachunek zysków i strat, sprawozdanie o przepływach pieniężnych) za 2018 lub 2019 r. We wniosku należy wskazać, w jaki sposób epidemia koronawirusa wpłynęła na sytuację finansową firmy i brak możliwości opłacenia w terminie należności.

Dodatkowym ułatwieniem jest okoliczność, że skany dokumentów można dołączyć do wniosku w portalu PUE ZUS, jeśli zostaną wcześniej zapisane na dysku komputera.

W razie wejścia w życie tzw. „tarczy antykryzowej”, przedsiębiorcy po spełnieniu wymogu przychodowego, będą mogli uzyskać zwolnienie ze wszystkich składek ZUS przez okres 3 miesięcy.

Obowiązki nałożone na przedsiębiorców z sektora farmaceutycznego

1. Ustalenie przez Ministra Zdrowia maksymalnych cen produktów leczniczych OTC oraz wydawanych na receptę, a także wyrobów medycznych oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które mogą być wykorzystane w związku z przeciwdziałaniem COVID-19.

2. Możliwość rozszerzenia obowiązku raportowania do ZSMOPL na wszystkie znajdujące się w obrocie produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, a także na producentów i importerów wyrobów medycznych, w przypadku zagrożenia braku dostępności takiego produktu niezależnie od umieszczenia go na czarnej liście, a także w stanie zagrożenia epidemicznego, epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, które może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego.

3. W sytuacji nałożenia obowiązku raportowania w przypadku zagrożenia braku dostępności produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych niezależnie od umieszczenia go na czarnej liście, przedsiębiorca będzie miał 24 godziny od momentu nałożenia na niego w/w obowiązku na podłączenie i rozpoczęcia przekazywania informacji do ZSMOPL.  

4. Ustalenie przez Ministra Zdrowia wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, które mogą być zbywane przez hurtownie farmaceutyczne wyłącznie do aptek, punktów aptecznych oraz zakładów leczniczych podmiotów leczniczych; za naruszenie tych obowiązków grozić będzie kara pieniężna od 10 000 zł do 5 000 000 zł.

5. Wyjątek w zakresie niestosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych do zamówień, których przedmiotem są towary lub usługi niezbędne do przeciwdziałania COVID-19, jeżeli zachodzi wysokie prawdopodobieństwo szybkiego i niekontrolowanego rozprzestrzeniania się choroby lub jeżeli wymaga tego ochrona zdrowia publicznego; podobnie przepisy te nie będą stosowane do zamówień na usługi, dostawy lub roboty budowlane udzielanych w związku z zapobieganiem lub zwalczaniem epidemii na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii.

6. Możliwość wydawania przez Prezesa Rady Ministrów (na wniosek wojewody) poleceń przedsiębiorcom w związku z przeciwdziałaniem COVID-19; polecenia podlegać mają natychmiastowemu wykonaniu.

Współpraca wszystkich interesariuszy z władzami w sprawie niezwykle priorytetowej, a zarazem kryzysowej, odpowiedzialność, jaka spoczęła na barkach nie tylko najwyższych funkcjonariuszy państwa, ale również na jednostkach lokalnych, dyrektorach szkół czy innych placówek użyteczności publicznej, obowiązek pozostawania szpitali w stanie podwyższonej gotowości powinny iść w parze i wyjść zagrożeniu naprzeciw.

Miejmy nadzieję, że zdamy ten egzamin śpiewająco i za kilka miesięcy wrócimy do normalnego funkcjonowania.

 

 

 

Przypisy / Źródła / Podstawa prawna

[1] Stan prawny na dzień 18 marca 2020 r.

Zobacz również

Programy lojalnościowe w aptece a prawo (case study)

BIKA_82_26.jpg

Udział w programie lojalnościowym i działania polegające na rozpowszechnianiu przez aptekę informacji o nim są niedopuszczalne ze względu na ustawowy zakaz reklamy przewidziany w Prawie farmaceutycznym.

Czytaj więcej

Nie dla słupowania na rynku aptecznym

BIKA_82_22.jpg

26 stycznia br. podczas Krajowego Zjazdu Aptekarzy w Warszawie 95 proc. delegatów zagłosowało za wprowadzeniem przygotowanej przez prezydium Naczelnej Izby Aptekarskiej tzw. uchwały antysłupowej. Ma ona na celu ograniczenie procederu firmanctwa wśród farmaceutów, które stało się popularnym zjawiskiem.

Czytaj więcej

Maseczki problemy prawne

BIKA_82_17.jpg

Wiele wskazuje na to, że epidemia koronawirusa (SARS-CoV-2), który wywołuje chorobę COVID-19, zostanie z nami dłużej niż początkowo sądzono. Do widoku ludzi w maskach będziemy musieli się przyzwyczaić. Rodzaje osłon twarzy jednak nie są sobie równe, a wątpliwości z ich właściwą kwalifikacją jest coraz więcej. Co istotne, często zapomina się, że nie każda maseczka może być sprzedawana w aptece.

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama