Skuteczna i bezpieczna farmakoterapia powinna uwzględniać ryzyko wystąpienia interakcji na linii lek – żywność. Przeciętna dieta zawiera wiele różnych składników, które mogą potencjalnie wpłynąć na biodostępność zażytej substancji leczniczej.

Temat ten zaczęto intensywnie zgłębiać w latach 80. XX w. Nadal zagadnienie nie jest w pełni poznane zarówno przez samych pacjentów, jak i przez środowisko lekarskie. W Stanach Zjednoczonych przerowadzono badania wśród lekarzy rodzinnych na temat zajmości interakcji. Zaledwie 60% przebadanej grupy potrafiło wymienić 14 najczęściej występujących. W polskich badaniach Instytutu Żywności i Żywienia wykazano, że ponad 50% badanej grupy pacjentów nie miało wystarczających informacji o możliwości zaistnienia interakcji pomiędzy zażywanymi preparatami a żywnością. Z kolei według danych podanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) prawie 50% pacjentów zażywa farmaceutyki niezgodnie z zaleceniami.

Pojęcie interakcji leków z żywnością rozumiane jest jako chemiczne, fizyczne lub fizjologiczne wzajemne oddziaływanie stosowanych jednocześnie dwóch lub większej ilości substancji, które prowadzi do zmiany siły, czasu, toksyczności lub sposobu działania leku. Na niekorzystne następstwa interakcji narażeni są głównie pacjenci leczeni wieloma preparatami. Powszechnie uznaje się, że przy zażywaniu dwóch substancji interakcja jest prawdopodobna, przy trzech – zachodzi często, natomiast przy czterech i więcej – jest nieunikniona. Temat nabiera szczególnego znaczenia ze względu na stały wzrost konsumpcji i wydatków na leki oraz suplementy diety, które przez wielu pacjentów stosowane są bez konsultacji lekarskich.

Przemiany leku w organizmie

Po podaniu doustnym lek w organizmie człowieka ulega wielokierunkowym przemianom zachodzącym w fazie farmakodynamicznej oraz farmakokinetycznej. W fazie farmakodynamicznej wyodrębnia się synergizm i antagonizm leków, zaś w farmakokinetycznej – etap uwalniania, wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania substancji leczniczej. W przeprowadzonych na początku XXI w. badaniach wykazano, że spośród wszystkich wymienionych etapów największy wpływ składników żywności na substancje farmakologiczne występuje w trakcie wchłaniania leków (60%), w nieco mniejszym zaś stopniu podczas metabolizmu (27%) oraz wydalania (12%).

Najlepszym miejscem do wchłaniania leków, ze względu na duże unaczynienie błony śluzowej, jest jelito cienkie, w którym odbywa się ono na trzy różne sposoby: (1) na zasadzie transportu biernego, polegającego na wyrównaniu stężeń pomiędzy obiema stronami błony komórkowej, (2) na zasadzie transportu aktywnego, polegającego na migracji leku z jednej strony błony komórkowej na drugą oraz (3) na drodze pinocytozy, czyli procesu podobnego do fagocytozy.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę

Zobacz również

Tekst otwarty Tylko on-line nr 81/2020

Obciążenia fiskalne i zatrudnienie w sektorze aptecznym w 2019 roku

Tylko w 2019 r. sieci apteczne zapłaciły łącznie ponad 1,27 mld zł podatków, tj. dwa razy więcej niż apteki indywidualne.

Czytaj więcej
Tekst otwarty Tylko on-line nr 81/2020

Epidemia osłabi i tak słaby sektor

Po rekordowym, ponad 30 proc. wzroście sprzedaży w marcu br., w kwietniu polski rynek apteczny zanotował prawie 7 proc. spadek. Rekordowy marzec nie wpłynął jednak na poprawę sytuacji ekonomicznej aptek, gdyż wiązał się ze znacznym wzrostem kosztów.

Czytaj więcej
Tekst otwarty nr 81/2020

Jak radzić sobie z migreną i uporczywymi bólami głowy?

Migrena to samoistny ból głowy objawiający się napadowo, silny, nawracający i uniemożliwiający normalne funkcjonowanie. U 90% pacjentów pierwszy napad następuje przed 40. rokiem życia. Migrenie może także towarzyszyć aura, którą rozumiemy jako zespół zaburzeń neurologicznych, poprzedzających napad. O migrenie epizodycznej mówimy, gdy dokucza mniej niż 15 dni w miesiącu. Przy częstszych atakch diagnozujemy migrenę przewlekłą.

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama