Leki cytostatyczne są dobrodziejstwem dla osób z chorobami nowotworowymi. Jednak dla personelu medycznego przez długi czas zatrudnionego do pracy z tymi preparatami mogą stanowić poważne zagrożenie zdrowotne, przyczyniając się do rozwoju różnych chorób. Narażenie pracowników służby zdrowia na leki cytotoksyczne jest obecnie bardzo poważnym problemem znajdującym się w centrum zainteresowania wielu badaczy.

Praca z lekiem cytotoksycznym

Od połowy lat 60. XX w. pojawiają się doniesienia o potencjalnym toksycznym działaniu cytostatyków na personel oddziałów chemioterapii, zwłaszcza na osoby przygotowujące i podające leki oraz osoby sprzątające gabinety zabiegowe i sale chorych poddawanych chemioterapii. W okresie braku odpowiednich przepisów dotyczących sposobu przygotowywania i podawania leków cytostatycznych, głównym problemem były efekty toksyczne, takie jak: uszkodzenie wątroby, większa zapadalność na choroby układu krwiotwórczego, wątroby, nerek, układu oddechowego, alergie i choroby skóry, owrzodzenie błony śluzowej nosa oraz nasilone wypadanie włosów. Zagrożenia zdrowotne obejmują także zaburzenia funkcji reprodukcyjnych, zwłaszcza zwiększenie ryzyka samoistnych poronień i porodów przedwczesnych oraz ciąży ektopowej, a także częstszego występowania wad wrodzonych u potomstwa osób narażonych.

Działanie rakotwórcze

Pierwsze sygnały o rakotwórczym działaniu niektórych cytostatyków u chorych poddawanych chemioterapii pojawiły się pod koniec lat 40. XX w., a po 1960 r. problem ten znalazł się w centrum zainteresowania wielu badaczy. Stwierdzono, że dla niektórych cytostatyków, takich jak leki alkilujące i etopozyd, ryzyko powstania nowotworów gwałtownie rośnie. Odnotowano także mniejszy wpływ kancerogenny krótkotrwałej, intensywnej terapii, niż dłużej trwającej z użyciem niskich dawek leku. Mogłoby to wskazywać na niebezpieczeństwo rozwoju nowotworów również wśród osób zawodowo narażonych na wieloletni kontakt z cytostatykami. Na początku lat 90. XX w. ukazały się publikacje na temat występowania nowotworów u personelu oddziałów chemioterapeutycznych duńskich szpitali, który podjął pracę jeszcze przed wprowadzeniem popartych naukowo zasad bezpieczeństwa pracy. Badania ujawniły zwiększone ryzyko występowania chorób rozrostowych układu krwiotwórczego – odnotowano przypadki zachorowania na ostrą białaczkę mieloblastyczną, przewlekłą białaczkę szpikową i ziarnicę złośliwą.

Rozwiązania prawne

W myśl ustawy Prawo farmaceutyczne apteka szpitalna jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą usługi farmaceutyczne, m.in. przygotowywanie leków w dawkach dziennych, w tym leków cytotoksycznych. Na terenie całego kraju w strukturach apteki szpitalnej zaczęto tworzyć pracownie leku cytotoksycznego. Sporządzanie roztworów cytostatyków stało się nową aktywnością farmaceutów, a oni grupą zawodową narażoną na działanie leków cytotoksycznych.

Pozostałe 71% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu
Ulubione Drukuj

Zobacz również

Recepturowe leki doodbytnicze

Recepturowe leki doodbytnicze

Grupa pacjentów ze schorzeniami proktologicznymi jest spora i ciągle rośnie. Dlatego też leki doodbytnicze są stale ordynowane przez lekarzy, nierzadko w postaci recepturowej. Poza działaniem miejscowym stosuje się je także w celu osiągnięcia efektów ogólnoustrojowych. Warto zatem znać cechy tej drogi podania, korzyści w porównaniu z podaniem doustnym oraz charakterystykę poszczególnych postaci leku.

Czytaj więcej

Leki generyczne a biopodobne

Leki generyczne a biopodobne

Szacuje się, że udział leków generycznych w polskim rynku farmaceutycznym wynosi nawet 80–85% i wciąż rośnie. Wszystko ze względu na fakt, że ich stosowanie wiąże się ze znacznie mniejszymi kosztami leczenia, które musi ponosić pacjent. Czy przyjmowanie leków generycznych jest bezpieczne? Jakie wymagania są im stawiane, aby można było dopuścić je do obrotu? I czy leki biopodobne również można zaliczyć do generyków? Na pytania odpowiemy w poniższym tekście.

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama