Znana od lat i szeroko wykorzystywana w przemyśle siarka jest pierwiastkiem, który ma także szereg właściwości leczniczych. Stąd bierze się jej wieloletnie zastosowanie w medycynie oraz farmacji jako składnik leków recepturowych.

Siarka (sulfur) z chemicznego punktu widzenia to niemetal, tlenowiec szesnastej grupy układu okresowego, który występuje w wielu odmianach alotropowych (rombowa, jednoskośna, bezpostaciowa, ciekła, gazowa), naturalnie w postaci kryształów. Jako surowiec recepturowy jest żółtawym proszkiem o słabym, charakterystycznym zapachu i odpowiednim stopniu zmikronizowania (według Farmakopei większość cząstek powinna mieć wielkość poniżej 40 µm). Nie rozpuszcza się w wodzie, etanolu i glicerolu, natomiast trudno rozpuszcza się w olejach roślinnych. Z tego względu leki recepturowe zawierające w składzie siarkę nigdy nie są roztworami, możemy co najwyżej spotkać się z formą zawiesiny, pasty lub maści o charakterze zawiesiny. Siarka ma charakter lekko kwaśny i nieznacznie redukujący, dlatego może wykazywać niezgodność z silnymi utleniaczami.

Właściwości lecznicze

Należy do najwcześniej poznanych leków, bowiem z jej dobrodziejstw korzystano już w starożytnych Egipcie, Grecji i Chinach. W piśmiennictwie można spotkać się z kilkoma formami tego pierwiastka, które wykorzystywano w lecznictwie (rysunek 1).

Jednym z ciekawszych zastosowań (praktykowanych jeszcze w ubiegłym stuleciu) było podawanie domięśniowe 0,1% roztworu siarki w oleju migdałowym w celu aktywacji układu odpornościowego, a także jako środek przeciwreumatyczny. Po wielu latach doświadczeń odkryto, że siarka podawana doustnie wykazuje liczne działania niepożądane: wywołuje wzdęcia, nudności, bóle i zawroty głowy, senność i zmęczenie, a nawet uszkadza wątrobę i nerki. Stąd obecnie stosuje się ją jedynie w preparatach do użytku zewnętrznego, głównie w leczeniu trądziku, grzybic, łuszczycy i świerzbu.

Wykazano, że oprócz typowych właściwości leczniczych (rysunek 2) siarka powoduje intensywniejsze działanie innych leków podawanych jednocześnie z nią. Po aplikacji na skórę ulega ona przemianie do siarczków, które rozpuszczają skleroproteiny zawarte w naskórku, co ułatwia penetrację innych leków w głębsze partie skóry. Wykazano, że związki wapnia (tlenek, wodorotlenek, węglan) potęgują to zjawisko, dlatego często można się spotkać z ich obecnością w lekach recepturowych zawierających siarkę.

Pozostałe 79% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu
Ulubione Drukuj

Zobacz również

Tekst otwarty Tylko on-line nr 83/2020

Czy możliwa jest produkcja bezpiecznych leków przez automaty?

Na przestrzeni ostatnich dekad produkcja leków zmieniła się nie do poznania. To, co kiedyś wymagało obecności człowieka, dziś bardzo często nadzorowane jest przez systemy. W dobie cyfryzacji nasze zaufanie do rozwiązań informatycznych rośnie, jednak czy możemy tak bezkrytycznie oddać sterowanie procesami farmaceutycznymi w ręce automatyki? Przecież systemy komputerowe tworzone są przez ludzi i mogą zawierać także błędy, które ważą na poprawności działania. Konieczne jest więc zapewnienie najwyższej jakości i wprowadzenie zabezpieczeń, które pozwolą szybko zidentyfikować potencjalne problemy i uchronić pacjentów przed niepożądanymi działaniami wadliwych produktów leczniczych.

Czytaj więcej

Nocne czuwanie w aptece

BIKA_83_34.jpg

Przepisy zawarte w ust. 1 i ust. 2 art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne regulują kwestie sprawowania przez apteki obowiązku pełnienia dyżurów. Zgodnie z tym zapisem rozkład pracy aptek na danym terenie określa w drodze uchwały właściwa rada powiatu po zasięgnięciu opinii prezydentów miast, burmistrzów czy wójtów, a także samorządu aptekarskiego. Istotne jest to, że rozkład pracy aptek powinien zostać dostosowany do potrzeb ludności na danym terenie również w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy.

Czytaj więcej

Autopsja rynku aptecznego w Polsce

BIKA_83_26.jpg

W 2019 r. w Polsce zamknięto łącznie 1018 aptek i punktów aptecznych. W większości były to placówki indywidualne, prowadzone przez farmaceutów i techników farmaceutycznych. Do głównych przyczyn ich likwidacji z pewnością należy zaliczyć rosnące koszty związane z prowadzeniem placówki, a także spadek marż na leki refundowane przy ciągłym wzroście ich sprzedaży.

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama